Έντονο προβληματισμό προκαλεί η αυξανόμενη ανησυχία γύρω από τον τρόπο με τον οποίο προβάλλονται περιστατικά αυτοκτονιών ανηλίκων, με ειδικούς ψυχικής υγείας και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το φαινόμενο του μιμητισμού στους εφήβους.
Αφορμή στάθηκαν πρόσφατα τραγικά περιστατικά που συγκλόνισαν την κοινή γνώμη, επαναφέροντας στο προσκήνιο ένα πολύ δύσκολο αλλά απαραίτητο ζήτημα:
πώς η υπερβολική έκθεση, η δραματοποίηση και η συνεχής αναπαραγωγή τέτοιων ειδήσεων μπορεί να επηρεάσουν ψυχολογικά ευάλωτους νέους ανθρώπους.
Το φαινόμενο του «μιμητισμού» που ανησυχεί τους ειδικούς
Σύμφωνα με τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η εκτεταμένη προβολή αυτοκτονιών μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο μιμητικής συμπεριφοράς, ειδικά σε εφήβους που ήδη βιώνουν έντονη ψυχολογική πίεση ή συναισθηματική αστάθεια.
Οι ειδικοί εξηγούν πως οι έφηβοι είναι πιο ευάλωτοι επειδή:
- ταυτίζονται εύκολα με συνομηλίκους,
- βιώνουν έντονες συναισθηματικές μεταπτώσεις,
- ενώ συχνά δυσκολεύονται να διαχειριστούν την απόρριψη, τη μοναξιά ή το άγχος.
Παράλληλα, νέοι που αντιμετωπίζουν ήδη προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως κατάθλιψη ή αγχώδεις διαταραχές, θεωρούνται ακόμη πιο εκτεθειμένοι σε τέτοιου είδους επιρροές.
Η «επικίνδυνη γραμμή» ανάμεσα στην ενημέρωση και τη δραματοποίηση
Ο ΠΟΥ υπογραμμίζει πως τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αλλά και τα social media έχουν τεράστια ευθύνη στον τρόπο που παρουσιάζονται τέτοια περιστατικά.
Η υπερβολική δραματοποίηση, οι σοκαριστικοί τίτλοι και η συνεχής αναπαραγωγή λεπτομερειών μπορεί να λειτουργήσουν σαν “πυροδότης” για ευάλωτους νέους ανθρώπους.
Γι’ αυτό και οι διεθνείς οδηγίες προτείνουν:
- αποφυγή sensational τίτλων,
- περιορισμό λεπτομερειών,
- υπεύθυνη ενημέρωση,
- αλλά και έμφαση στις δομές υποστήριξης και πρόληψης.
Οι ειδικοί επιμένουν ότι η δημόσια συζήτηση πρέπει να στρέφεται περισσότερο:
- στην ψυχική υγεία των νέων,
- στην πρόληψη,
- στη στήριξη των οικογενειών,
- και λιγότερο στον εντυπωσιασμό.
Η ψυχική υγεία των εφήβων στο επίκεντρο
Τα τελευταία χρόνια, ψυχολόγοι και επιστήμονες παρατηρούν σημαντική επιβάρυνση στην ψυχική υγεία των εφήβων, ιδιαίτερα μετά την πανδημία, την απομόνωση και την αυξημένη πίεση των social media.
Αυτοτραυματισμοί, κρίσεις άγχους, συναισθηματική εξάντληση και αίσθημα αδιεξόδου εμφανίζονται όλο και συχνότερα σε νεαρές ηλικίες, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους ειδικούς.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο σημαντικό μήνυμα.
Ότι πίσω από κάθε τραγική είδηση υπάρχει ένας νέος άνθρωπος που κάποια στιγμή ένιωσε μόνος, αβοήθητος ή χωρίς διέξοδο.
Και γι’ αυτό η κοινωνία χρειάζεται σήμερα περισσότερο από ποτέ:
- ενημέρωση με ευθύνη,
- περισσότερη ψυχολογική στήριξη,
- ανοιχτές συζητήσεις,
- αλλά και πραγματική φροντίδα για τη νέα γενιά.
