Ένα νέο μέτρο για τις οικογένειες και τα παιδιά έρχεται από το 2027 και βασίζεται σε μια απλή ιδέα: ο γονιός αποταμιεύει χρήματα για το παιδί και το κράτος προσθέτει ένα αντίστοιχο ποσό.
Ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» δεν είναι ένα επίδομα που θα παίρνει η οικογένεια κάθε μήνα. Είναι ένας μακροχρόνιος επενδυτικός λογαριασμός, στον οποίο τα χρήματα θα παραμένουν μέχρι το παιδί να γίνει 18 ετών.
Με τις σημερινές προβλέψεις, ένας γονιός που βάζει 100 ευρώ τον μήνα μπορεί να έχει αντίστοιχη κρατική συμμετοχή, ενώ το τελικό κεφάλαιο μπορεί να ξεπεράσει τις 60.000 ευρώ και, σε ένα ενδεικτικό σενάριο απόδοσης 5%, να φτάσει περίπου τις 77.000 ευρώ. Το ποσό αυτό όμως δεν είναι εγγυημένο, καθώς εξαρτάται από τις επενδυτικές αποδόσεις.
Ποιος είναι ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά»
Η λογική του προγράμματος είναι να δημιουργηθεί από πολύ νωρίς ένα οικονομικό κεφάλαιο για κάθε παιδί.
Ο γονιός καταθέτει χρήματα και το Δημόσιο συμμετέχει επίσης, μέχρι ένα συγκεκριμένο όριο. Τα χρήματα στη συνέχεια επενδύονται, ώστε σε βάθος 18 ετών να μπορούν να αυξηθούν.
Το πρόγραμμα αναμένεται να ξεκινήσει το 2027 και ο λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγει μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού. Κατά την έναρξη του προγράμματος προβλέπεται να μπορούν να ενταχθούν παιδιά που έχουν γεννηθεί το 2025 και το 2026.
100 ευρώ ο γονιός, 100 ευρώ το κράτος
Αυτό είναι ίσως το πιο εύκολο σημείο για να καταλάβει κανείς πώς λειτουργεί.
Για κάθε ευρώ που βάζει ο γονιός, το κράτος προσθέτει ένα ευρώ, μέχρι το ανώτατο όριο της κρατικής συμμετοχής.
Στην πρώτη πενταετία, το ανώτατο ποσό που μπορεί να προσθέσει το κράτος είναι 1.200 ευρώ τον χρόνο.
Άρα:
- Αν ο γονιός βάλει 300 ευρώ, το κράτος βάζει 300 ευρώ.
- Αν βάλει 600 ευρώ, το κράτος βάζει 600 ευρώ.
- Αν βάλει 1.000 ευρώ, το κράτος βάζει 1.000 ευρώ.
- Αν βάλει 1.200 ευρώ, το κράτος φτάνει στη μέγιστη συμμετοχή των 1.200 ευρώ.
Αν ο γονιός καταθέσει περισσότερα από 1.200 ευρώ, το κράτος δεν συνεχίζει να διπλασιάζει το ποσό. Παραμένει στο προβλεπόμενο ανώτατο όριο.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Το πιο απλό παράδειγμα είναι τα 100 ευρώ τον μήνα.
Αν ένας γονιός βάζει 100 ευρώ κάθε μήνα:
100 ευρώ × 12 μήνες = 1.200 ευρώ τον χρόνο.
Το κράτος προσθέτει άλλα:
1.200 ευρώ τον χρόνο.
Έτσι, μέσα σε μία χρονιά μπαίνουν στον λογαριασμό:
2.400 ευρώ, πριν υπολογιστεί οποιαδήποτε επενδυτική απόδοση.
Δεν είναι απαραίτητο η οικογένεια να βάζει τα χρήματα εφάπαξ. Οι καταβολές μπορούν να γίνονται σταδιακά μέσα στη χρονιά.
Και αν μια οικογένεια δεν μπορεί να βάζει 100 ευρώ κάθε μήνα;
Αυτό είναι ένα σημαντικό πλεονέκτημα του σχεδιασμού.
Οι γονείς δεν υποχρεώνονται να καταβάλλουν χρήματα κάθε χρόνο για 18 συνεχόμενα χρόνια.
Αν μια οικογένεια μπορεί να αποταμιεύει για πέντε χρόνια και στη συνέχεια αντιμετωπίσει οικονομικές δυσκολίες, μπορεί να σταματήσει τις καταβολές.
Ο λογαριασμός δεν κλείνει και τα χρήματα που έχουν ήδη συγκεντρωθεί δεν χάνονται. Το κεφάλαιο συνεχίζει να επενδύεται.
Απλώς, για τη χρονιά κατά την οποία δεν κατατίθενται χρήματα από την οικογένεια, δεν υπάρχει και νέα κρατική συμμετοχή.
Όταν η οικογένεια μπορέσει ξανά να καταθέσει χρήματα, ενεργοποιείται ξανά και η αντίστοιχη κρατική συμμετοχή.
Υπάρχει όριο στα χρήματα που μπορεί να βάλει ο γονιός;
Ναι, αλλά εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.
Τα 1.200 ευρώ δεν είναι το ανώτατο ποσό που μπορεί να βάλει η οικογένεια. Είναι το αρχικό ανώτατο ποσό μέχρι το οποίο συμμετέχει ισόποσα το κράτος.
Ο γονιός θα μπορεί να καταθέτει έως 10.000 ευρώ τον χρόνο.
Για παράδειγμα, αν βάλει 5.000 ευρώ, το κράτος στην πρώτη πενταετία θα προσθέσει έως 1.200 ευρώ.
Άρα στον λογαριασμό θα μπουν 6.200 ευρώ, πριν από τις επενδυτικές αποδόσεις.
Αν ο γονιός βάλει 10.000 ευρώ, το κράτος και πάλι θα συμμετέχει μέχρι το ισχύον πλαφόν.
Το κρατικό ποσό θα αυξάνεται με τα χρόνια
Το όριο της κρατικής συμμετοχής δεν θα παραμείνει ίδιο για όλη τη διάρκεια του προγράμματος.
Με βάση τον σημερινό σχεδιασμό:
- 2027–2031: έως 1.200 ευρώ τον χρόνο
- 2032–2036: έως 1.320 ευρώ
- 2037–2041: έως 1.452 ευρώ
- Από το 2042: περίπου 1.597 ευρώ
Η αύξηση προβλέπεται να γίνεται κατά 10% κάθε πενταετία.
Πού θα επενδύονται τα χρήματα;
Εδώ βρίσκεται μια από τις σημαντικότερες διαφορές σε σχέση με έναν απλό παιδικό λογαριασμό.
Τα χρήματα δεν θα παραμένουν απλώς σε έναν τραπεζικό λογαριασμό. Θα επενδύονται σε εγκεκριμένα χρηματοοικονομικά προϊόντα.
Οι επιλογές θα μπορούν να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:
- προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου,
- αμοιβαία κεφάλαια,
- μετοχές,
- κρατικά ομόλογα,
- εταιρικά ομόλογα.
Οι γονείς θα μπορούν να επιλέγουν διαφορετικό επίπεδο επενδυτικού κινδύνου.
Γιατί αυτό έχει σημασία;
Επειδή το ποσό των 77.000 ευρώ δεν είναι εγγυημένο.
Όσο μεγαλύτερη πιθανή απόδοση αναζητά κάποιος, τόσο μεγαλύτερο επενδυτικό ρίσκο αναλαμβάνει.
Άρα δύο οικογένειες που θα βάλουν ακριβώς τα ίδια χρήματα και θα πάρουν ακριβώς την ίδια κρατική ενίσχυση μπορεί τελικά να έχουν διαφορετικό ποσό όταν τα παιδιά τους γίνουν 18 ετών.
Η διαφορά θα προκύψει από την πορεία των επενδύσεων.
Πώς μπορεί να φτάσει περίπου τις 77.000 ευρώ;
Ας δούμε το παράδειγμα που έχει παρουσιαστεί για να γίνει κατανοητό.
Εφόσον μια οικογένεια αξιοποιεί κάθε χρόνο το μέγιστο ποσό που αντιστοιχεί στην κρατική συμμετοχή, σε ορίζοντα 18 ετών:
Χρήματα από τον γονιό: περίπου 24.652 ευρώ
Χρήματα από το κράτος: περίπου 24.652 ευρώ
Άρα, πριν ακόμη υπολογιστούν οι επενδύσεις:
Συνολικά: περίπου 49.304 ευρώ.
Αν στη συνέχεια το κεφάλαιο έχει μέση απόδοση 3%, το ενδεικτικό τελικό ποσό υπολογίζεται περίπου στις 64.109 ευρώ.
Με μέση απόδοση 5%, το παράδειγμα φτάνει περίπου στις 77.062 ευρώ.
Επομένως, το σωστό είναι να λέμε ότι το ποσό μπορεί, υπό συγκεκριμένες επενδυτικές αποδόσεις, να φτάσει περίπου τις 77.000 ευρώ και όχι ότι κάθε παιδί θα πάρει εγγυημένα 77.000 ευρώ.
Τι γίνεται αν οι γονείς θέλουν να αλλάξουν επένδυση;
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι ο γονιός δεν θα είναι υποχρεωμένος να παραμείνει στο ίδιο επενδυτικό προϊόν για 18 χρόνια.
Θα υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς του κεφαλαίου μεταξύ εγκεκριμένων επενδυτικών επιλογών, σύμφωνα με τους κανόνες που θα οριστούν.
Αυτό μπορεί να επιτρέπει, για παράδειγμα, μια πιο δυναμική επενδυτική επιλογή όταν το παιδί είναι μικρό και μια πιο συντηρητική προσέγγιση όσο πλησιάζει τα 18.
Μπορούν να βάζουν χρήματα οι παππούδες και οι νονοί;
Η φιλοσοφία του προγράμματος επιτρέπει στην οικογένεια να αντιμετωπίζει τον λογαριασμό ως έναν κοινό μακροχρόνιο «κουμπαρά» για το παιδί.
Έτσι, χρήματα που διαφορετικά θα δίνονταν ως δώρα σε γενέθλια ή γιορτές μπορούν να κατευθύνονται στην αποταμίευση του παιδιού, ανάλογα με τους τελικούς κανόνες λειτουργίας του λογαριασμού.
Πότε θα μπορεί το παιδί να πάρει τα χρήματα;
Ο γενικός κανόνας είναι ότι το κεφάλαιο θα παραμένει δεσμευμένο μέχρι το παιδί να συμπληρώσει τα 18 χρόνια.
Δεν πρόκειται, δηλαδή, για έναν λογαριασμό από τον οποίο οι γονείς μπορούν να κάνουν αναλήψεις κάθε φορά που υπάρχει μια οικογενειακή ανάγκη.
Υπάρχουν, ωστόσο, προβλεπόμενες εξαιρέσεις για σοβαρές περιπτώσεις, όπως συγκεκριμένα σοβαρά προβλήματα υγείας, καθώς και ορισμένες περιπτώσεις θανάτου.
Τι θα κάνει τα χρήματα το παιδί στα 18;
Η ιδέα είναι το παιδί να ξεκινήσει την ενήλικη ζωή του έχοντας ένα σημαντικό οικονομικό κεφάλαιο.
Τα χρήματα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν, για παράδειγμα, για:
- σπουδές,
- μεταπτυχιακό,
- ενοίκιο ή πρώτη κατοικία,
- δημιουργία επιχείρησης,
- επαγγελματικό ξεκίνημα,
- ή οποιαδήποτε άλλη ανάγκη αποφασίσει το ίδιο, σύμφωνα με τους τελικούς κανόνες του προγράμματος.
Ουσιαστικά, το παιδί στα 18 του δεν θα ξεκινά από το μηδέν.
Τα 10 πράγματα που πρέπει να θυμούνται οι γονείς
1. Το πρόγραμμα αναμένεται να ξεκινήσει το 2027.
2. Ο λογαριασμός ανοίγει μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση.
3. Δεν υπάρχουν εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια.
4. Για κάθε ευρώ του γονιού, το κράτος βάζει ένα ευρώ, μέχρι το προβλεπόμενο όριο.
5. Στην πρώτη πενταετία η μέγιστη κρατική συμμετοχή είναι 1.200 ευρώ τον χρόνο.
6. Ο γονιός μπορεί να καταθέτει έως 10.000 ευρώ ετησίως.
7. Αν κάποια χρονιά δεν υπάρχουν χρήματα, ο λογαριασμός δεν χάνεται.
8. Τα χρήματα επενδύονται και υπάρχει διαφορετικό επίπεδο κινδύνου ανάλογα με την επιλογή.
9. Το κεφάλαιο παραμένει κατά κανόνα δεσμευμένο μέχρι τα 18.
10. Τα περίπου 77.000 ευρώ είναι ενδεικτικό σενάριο και όχι εγγυημένο ποσό. Εξαρτώνται από τις καταβολές και τις πραγματικές επενδυτικές αποδόσεις.
Ένα μέτρο που θέλει προσοχή στην ανάγνωση
Ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» είναι ένα ενδιαφέρον μοντέλο γιατί συνδυάζει οικογενειακή αποταμίευση, κρατική συμμετοχή και μακροχρόνια επένδυση.
Το σημαντικό όμως είναι οι γονείς να μην αντιμετωπίζουν τα ποσά των 64.000 ή 77.000 ευρώ ως δεδομένα. Πρόκειται για υποθετικά σενάρια που προϋποθέτουν συγκεκριμένες καταβολές και συγκεκριμένες μέσες αποδόσεις για πολλά χρόνια.
Το βέβαιο είναι ο μηχανισμός της αντιστοίχισης: η οικογένεια αποταμιεύει και το κράτος ενισχύει την αποταμίευση, μέχρι τα όρια που προβλέπονται.
Το αν αυτή η προσπάθεια θα μετατραπεί τελικά σε ένα σημαντικό κεφάλαιο για κάθε παιδί θα εξαρτηθεί από το πόσα χρήματα θα καταθέτει η οικογένεια, για πόσο διάστημα και από την πορεία των επενδύσεων.
