Το άγχος στα παιδιά είναι κάτι πολύ πιο συχνό απ’ όσο νομίζουμε.
Μπορεί να εμφανιστεί:
- πριν από ένα διαγώνισμα,
- σε μία αλλαγή ρουτίνας,
- σε μία δύσκολη κοινωνική κατάσταση,
- ακόμα και σε μικρές καθημερινές στιγμές που για έναν ενήλικα φαίνονται ασήμαντες.
Και πολλές φορές, χωρίς να το καταλαβαίνουν, οι γονείς χρησιμοποιούν φράσεις που αντί να ηρεμούν το παιδί, αυξάνουν ακόμα περισσότερο το άγχος του.
Οι παιδοψυχολόγοι εξηγούν πως αυτό που χρειάζεται περισσότερο ένα παιδί όταν αγχώνεται δεν είναι πίεση ή υποτίμηση του συναισθήματος του.
Αλλά:
- ασφάλεια,
- κατανόηση,
- και συναισθηματική σύνδεση.
«Μην αγχώνεσαι»
Είναι ίσως η πιο συνηθισμένη φράση.
Όμως για ένα παιδί που ήδη νιώθει άγχος, το “μην αγχώνεσαι” μπορεί να ακούγεται σαν:
“αυτό που νιώθεις είναι λάθος”.
Το παιδί δεν σταματά ξαφνικά να αγχώνεται επειδή το άκουσε.
Αντίθετα, συχνά νιώθει ότι δεν το καταλαβαίνουν.
Τι να πεις αντί γι’ αυτό:
- «Καταλαβαίνω ότι σε δυσκολεύει»
- «Θες να το συζητήσουμε;»
- «Είμαι εδώ μαζί σου»
«Δεν είναι τίποτα»
Αυτό που για έναν ενήλικα φαίνεται μικρό, για ένα παιδί μπορεί να μοιάζει τεράστιο.
Όταν υποτιμούμε το συναίσθημα του παιδιού, εκείνο αισθάνεται ότι:
- δεν ακούγεται,
- δεν καταλαβαίνεται,
- ή ότι “υπερβάλλει”.
Και αυτό μπορεί να το κάνει να κλείνεται περισσότερο στον εαυτό του.
Τι να πεις αντί γι’ αυτό:
- «Για σένα φαίνεται σημαντικό»
- «Πες μου τι σε φοβίζει»
- «Θα το περάσουμε μαζί»
«Σταμάτα να κλαις»
Το κλάμα είναι τρόπος εκτόνωσης.
Όταν ένα παιδί αγχώνεται, πολλές φορές δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί όσα νιώθει.
Η πίεση να “σταματήσει” άμεσα το συναίσθημα μπορεί να δημιουργήσει ακόμα μεγαλύτερη ένταση.
Τι να πεις αντί γι’ αυτό:
- «Βλέπω ότι είσαι πολύ φορτισμένος/η»
- «Πάρε τον χρόνο σου»
- «Θέλεις μια αγκαλιά;»
«Οι άλλοι τα καταφέρνουν»
Οι συγκρίσεις αυξάνουν το άγχος και μειώνουν την αυτοπεποίθηση.
Κάθε παιδί:
- έχει διαφορετικούς ρυθμούς,
- διαφορετική προσωπικότητα,
- και διαφορετικό τρόπο διαχείρισης του στρες.
Όταν συγκρίνεται με άλλους, μπορεί να νιώσει:
- ανεπαρκές,
- “λίγο”,
- ή αποτυχημένο.
Τι να πεις αντί γι’ αυτό:
- «Δεν χρειάζεται να είσαι ίδιος με κανέναν»
- «Κάνεις προσπάθεια και αυτό έχει σημασία»
- «Προχωράμε βήμα βήμα»
«Αν συνεχίσεις έτσι, δεν θα τα καταφέρεις»
Οι ειδικοί εξηγούν πως οι φράσεις φόβου σπάνια βοηθούν ένα αγχωμένο παιδί.
Αντίθετα:
- αυξάνουν την πίεση,
- ενισχύουν την ανασφάλεια,
- και κάνουν το παιδί να φοβάται ακόμα περισσότερο την αποτυχία.
Τι να πεις αντί γι’ αυτό:
- «Δεν χρειάζεται να είσαι τέλειος/α»
- «Το σημαντικό είναι να προσπαθείς»
- «Τα λάθη είναι μέρος της διαδικασίας»
Αυτό που χρειάζονται περισσότερο τα παιδιά
Τα παιδιά δεν χρειάζονται “τέλειους” γονείς.
Χρειάζονται γονείς που:
- τα ακούν,
- τα ηρεμούν,
- και τα βοηθούν να νιώθουν ασφαλή όταν τα συναισθήματά τους γίνονται δύσκολα.
Πολλές φορές μία ήρεμη φωνή,
μία αγκαλιά,
ή μία φράση κατανόησης
μπορεί να κάνει πολύ μεγαλύτερη διαφορά απ’ ό,τι φανταζόμαστε.
Γιατί όταν ένα παιδί νιώθει ότι κάποιος το καταλαβαίνει πραγματικά,
τότε αρχίζει σιγά σιγά να μαθαίνει και το ίδιο πώς να διαχειρίζεται το άγχος του.
