Με την αλλαγή του καιρού και την πτώση της θερμοκρασίας, οι παιδικές ιώσεις κάνουν όλο και πιο συχνά την εμφάνισή τους. Παιδικοί σταθμοί, σχολεία, παιδότοποι και κλειστοί χώροι αποτελούν σημεία όπου οι ιοί μπορούν να μεταδοθούν εύκολα, με αποτέλεσμα πολλά παιδιά να εμφανίζουν επαναλαμβανόμενα συμπτώματα μέσα στη χρονιά.
Κρυολόγημα, γρίπη, γαστρεντερίτιδα, βρογχιολίτιδα και άλλες ιογενείς λοιμώξεις απασχολούν τους γονείς, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για βρέφη και μικρά παιδιά. Μπορεί, όμως, να αποφευχθεί η συχνή νόσηση; Και ποιες καθημερινές συνήθειες μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο;
Η πλήρης αποφυγή των ιώσεων δεν είναι πάντα εφικτή. Υπάρχουν, ωστόσο, απλά και αποτελεσματικά μέτρα που μπορούν να περιορίσουν τη μετάδοση και να προστατεύσουν την υγεία των παιδιών.
Γιατί τα παιδιά κολλούν τόσο εύκολα ιώσεις;
Το ανοσοποιητικό σύστημα των μικρών παιδιών βρίσκεται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης και έρχεται καθημερινά σε επαφή με νέους μικροοργανισμούς. Παράλληλα, τα παιδιά παίζουν μαζί, αγγίζουν κοινά αντικείμενα, μοιράζονται παιχνίδια και συχνά αγγίζουν το πρόσωπο, τη μύτη και το στόμα τους.
Οι ιοί του αναπνευστικού μεταδίδονται κυρίως μέσω αναπνευστικών σωματιδίων, αλλά και μέσω μολυσμένων χεριών και επιφανειών. Γι’ αυτό η πρόληψη χρειάζεται να ξεκινά από το σπίτι και να συνεχίζεται στο σχολείο και σε κάθε χώρο όπου συγκεντρώνονται παιδιά.
10 τρόποι για να προστατεύσουμε τα παιδιά από τις ιώσεις
1. Διδάσκουμε στα παιδιά να πλένουν σωστά τα χέρια τους
Το συχνό και σωστό πλύσιμο των χεριών είναι ένα από τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης. Τα παιδιά πρέπει να πλένουν τα χέρια τους με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, ιδιαίτερα πριν από το φαγητό, μετά την τουαλέτα, μετά το παιχνίδι και μετά το φύσημα της μύτης.
Για τα μικρότερα παιδιά, οι γονείς μπορούν να κάνουν τη διαδικασία πιο ευχάριστη με ένα τραγουδάκι ή ένα μικρό παιχνίδι.
2. Αερίζουμε καθημερινά τους χώρους
Ο καλός αερισμός συμβάλλει στη μείωση της συγκέντρωσης αναπνευστικών σωματιδίων στον αέρα. Ανοίγουμε τακτικά τα παράθυρα στο σπίτι, ιδιαίτερα στο παιδικό δωμάτιο, στην κουζίνα και στους χώρους όπου συγκεντρώνεται όλη η οικογένεια.
Η ίδια πρακτική είναι σημαντική και στις σχολικές αίθουσες, στους παιδικούς σταθμούς και στους χώρους δραστηριοτήτων.
3. Δεν στέλνουμε το παιδί στο σχολείο όταν είναι άρρωστο
Ένα παιδί με πυρετό, έντονο βήχα ή συμπτώματα λοίμωξης χρειάζεται ξεκούραση και περιορισμό των επαφών του. Η παραμονή στο σπίτι προστατεύει τόσο το ίδιο όσο και τους συμμαθητές του.
Για τις συνήθεις αναπνευστικές λοιμώξεις, βασική οδηγία είναι η επιστροφή όταν τα συμπτώματα έχουν βελτιωθεί και έχουν περάσει τουλάχιστον 24 ώρες χωρίς πυρετό, χωρίς τη χρήση αντιπυρετικών. Για συγκεκριμένα νοσήματα μπορεί να ισχύουν διαφορετικές οδηγίες.
4. Φροντίζουμε τη διατροφή τους
Μια ισορροπημένη διατροφή προσφέρει τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται ο οργανισμός για να λειτουργεί σωστά. Φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, γαλακτοκομικά και τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνη πρέπει να αποτελούν μέρος της καθημερινής διατροφής, ανάλογα με την ηλικία του παιδιού.
Κανένα μεμονωμένο τρόφιμο δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι ένα παιδί δεν θα κολλήσει ίωση. Η ποικιλία και η ισορροπία έχουν μεγαλύτερη σημασία από τις λεγόμενες «μαγικές» τροφές.
5. Ενθαρρύνουμε τον καλό και επαρκή ύπνο
Ο ύπνος είναι απαραίτητος για τη σωματική ανάπτυξη και τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Κάθε ηλικία έχει διαφορετικές ανάγκες ύπνου, γι’ αυτό είναι σημαντικό να διατηρείται ένα σταθερό πρόγραμμα ξεκούρασης.
Μια ήρεμη βραδινή ρουτίνα, με περιορισμό των οθονών πριν από τον ύπνο, μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να κοιμούνται καλύτερα.
6. Δεν μοιραζόμαστε ποτήρια, μπουκάλια και προσωπικά αντικείμενα
Η κοινή χρήση μπουκαλιών νερού, ποτηριών, μαχαιροπίρουνων και πετσετών μπορεί να διευκολύνει τη μετάδοση μικροβίων. Κάθε παιδί καλό είναι να χρησιμοποιεί τα δικά του προσωπικά αντικείμενα.
Επίσης, τα παιχνίδια που χρησιμοποιούνται συχνά χρειάζονται τακτικό καθαρισμό, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν παιδιά με συμπτώματα ίωσης.
7. Μαθαίνουμε στα παιδιά να καλύπτουν σωστά το στόμα τους
Όταν βήχουν ή φτερνίζονται, τα παιδιά πρέπει να καλύπτουν το στόμα και τη μύτη τους με χαρτομάντιλο ή με το εσωτερικό του αγκώνα τους. Το χρησιμοποιημένο χαρτομάντιλο πρέπει να πετιέται αμέσως και να ακολουθεί πλύσιμο των χεριών.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να αποφεύγουν να αγγίζουν με άπλυτα χέρια τα μάτια, τη μύτη και το στόμα τους.
8. Ακολουθούμε το πρόγραμμα εμβολιασμών
Ο εμβολιασμός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία πρόληψης σοβαρών λοιμώξεων και επιπλοκών. Οι γονείς πρέπει να φροντίζουν ώστε τα παιδιά να ακολουθούν το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και να συζητούν με τον παιδίατρο για τα εμβόλια που συνιστώνται ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό τους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο εποχικός εμβολιασμός κατά της γρίπης, σύμφωνα με τις ισχύουσες συστάσεις.
9. Αποφεύγουμε τη στενή επαφή με άτομα που έχουν συμπτώματα
Όταν κάποιο μέλος της οικογένειας είναι άρρωστο, καλό είναι να περιορίζεται η στενή επαφή με τα μικρά παιδιά, ιδιαίτερα με τα βρέφη. Το συχνό πλύσιμο των χεριών, ο καλός αερισμός και η αποφυγή φιλιών στο πρόσωπο ή στα χέρια του μωρού μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο μετάδοσης.
Σε περιόδους αυξημένης κυκλοφορίας ιών, η αποφυγή πολυσύχναστων και ανεπαρκώς αεριζόμενων χώρων μπορεί επίσης να προσφέρει ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας.
10. Δεν χορηγούμε φάρμακα και συμπληρώματα χωρίς οδηγία παιδιάτρου
Τα αντιβιοτικά δεν αντιμετωπίζουν τις ιώσεις, καθώς δρουν κατά των βακτηρίων και όχι των ιών. Επίσης, οι βιταμίνες και τα συμπληρώματα δεν αποτελούν εγγυημένη προστασία από τις λοιμώξεις.
Δεν χορηγούμε στα παιδιά βιταμίνες, σκευάσματα για το ανοσοποιητικό ή άλλα φάρμακα χωρίς να έχουμε προηγουμένως συμβουλευτεί τον παιδίατρο.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσουμε με τον παιδίατρο;
Οι περισσότερες κοινές ιώσεις στα παιδιά υποχωρούν σταδιακά με ξεκούραση, επαρκή ενυδάτωση και την κατάλληλη φροντίδα. Υπάρχουν, όμως, συμπτώματα που χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Επικοινωνούμε με τον παιδίατρο όταν το παιδί παρουσιάζει:
- Πυρετό που επιμένει ή συνοδεύεται από ανησυχητικά συμπτώματα.
- Δυσκολία ή γρήγορη αναπνοή.
- Έντονη υπνηλία, ασυνήθιστη αδυναμία ή δυσκολία να ξυπνήσει.
- Σημάδια αφυδάτωσης, όπως πολύ λιγότερα ούρα, στεγνό στόμα ή απουσία δακρύων.
- Επίμονους εμετούς ή αδυναμία να κρατήσει υγρά.
Σε περίπτωση σοβαρής δυσκολίας στην αναπνοή, κυάνωσης ή μειωμένης ανταπόκρισης, χρειάζεται άμεση επείγουσα ιατρική βοήθεια. Ειδικά για βρέφη κάτω των τριών μηνών, θερμοκρασία 38°C ή υψηλότερη απαιτεί άμεση επικοινωνία με γιατρό.
Μπορούμε τελικά να γλιτώσουμε τα παιδιά από όλες τις ιώσεις;
Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούμε να αποκλείσουμε εντελώς τις παιδικές ιώσεις, ούτε χρειάζεται να αντιμετωπίζουμε κάθε συνάχι ως λόγο ανησυχίας. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον με καλύτερες συνθήκες υγιεινής, να ενισχύσουμε τις καθημερινές συνήθειες πρόληψης και να ακολουθούμε τις οδηγίες του παιδιάτρου.
Το συστηματικό πλύσιμο των χεριών, ο καλός αερισμός, ο επαρκής ύπνος, η ισορροπημένη διατροφή και οι εμβολιασμοί αποτελούν βασικά κομμάτια της προστασίας των παιδιών.
Γιατί η πρόληψη ξεκινά από τις μικρές καθημερινές συνήθειες και η σωστή ενημέρωση είναι ένας από τους σημαντικότερους συμμάχους κάθε γονέα.
