Η πλασμαφαίρεση βρίσκεται στο επίκεντρο της υπόθεσης του ξαφνικού θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη. Ο 54χρονος τραγουδιστής βρισκόταν σε ιδιωτική δομή στο Κολωνάκι, όπου, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, είχε προγραμματιστεί να υποβληθεί σε πλασμαφαίρεση, όταν υπέστη ανακοπή.
Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης έθεσε ζήτημα σχετικά με την άδεια της συγκεκριμένης δομής, υποστηρίζοντας ότι είχε άδεια απλού παθολογικού ιατρείου και όχι κλινικής για μια τέτοια πράξη. Ο ίδιος, ωστόσο, τόνισε ότι τα αίτια του θανάτου και τυχόν ευθύνες θα προκύψουν από την ιατροδικαστική και την αρμόδια έρευνα.
Τι ακριβώς είναι όμως η πλασμαφαίρεση και γιατί χρησιμοποιείται στην ιατρική;
Τι είναι η πλασμαφαίρεση
Η πλασμαφαίρεση, και ειδικότερα η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος (Therapeutic Plasma Exchange – TPE), είναι μια εξειδικευμένη ιατρική διαδικασία κατά την οποία το αίμα περνά μέσα από ειδικό μηχάνημα.
Το μηχάνημα διαχωρίζει το πλάσμα από τα υπόλοιπα συστατικά του αίματος, δηλαδή τα ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια.
Το πλάσμα είναι το υγρό μέρος του αίματος και περιέχει, μεταξύ άλλων, πρωτεΐνες, αντισώματα, παράγοντες πήξης και ηλεκτρολύτες.
Στην θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος, το πλάσμα που αφαιρείται αντικαθίσταται με κατάλληλο υγρό, όπως ανθρώπινη λευκωματίνη ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, πλάσμα από δότες. Τα υπόλοιπα κύτταρα του αίματος επιστρέφουν στον οργανισμό.
Με απλά λόγια
Δεν πρόκειται για μια διαδικασία όπου «καθαρίζει όλο το αίμα».
Αφαιρείται συγκεκριμένο τμήμα του αίματος, το πλάσμα, επειδή σε ορισμένες ασθένειες μπορεί να περιέχει ουσίες που προκαλούν ή επιδεινώνουν τη νόσο.
Ανάλογα με την πάθηση, αυτές μπορεί να είναι παθολογικά αντισώματα ή άλλες πρωτεΐνες.
Πώς γίνεται η διαδικασία
Το αίμα απομακρύνεται από τον οργανισμό μέσω φλεβικής πρόσβασης και οδηγείται στο ειδικό μηχάνημα.
Εκεί γίνεται ο διαχωρισμός:
Αίμα → διαχωρισμός πλάσματος → αφαίρεση πλάσματος → αντικατάσταση → επιστροφή των κυττάρων του αίματος στον οργανισμό.
Η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει περίπου από μία έως αρκετές ώρες, ανάλογα με τον ασθενή, την πάθηση και την ποσότητα του πλάσματος που πρέπει να ανταλλαχθεί. Σε ορισμένες παθήσεις απαιτούνται περισσότερες από μία συνεδρίες.
Επειδή το αίμα βρίσκεται για ένα διάστημα εκτός του σώματος, χρησιμοποιείται αντιπηκτική ουσία ώστε να μην πήξει μέσα στο σύστημα της συσκευής.
Για ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται
Η πλασμαφαίρεση δεν είναι μια γενική θεραπεία ευεξίας ή ένας τρόπος «αποτοξίνωσης» του οργανισμού. Πρόκειται για ιατρική θεραπεία που χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες παθήσεις και όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη.
Χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, σε ορισμένες σοβαρές αυτοάνοσες και αιματολογικές ή νευρολογικές παθήσεις.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σύνδρομο Guillain-Barré, ενώ θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος χρησιμοποιείται επίσης σε καταστάσεις όπως η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα (TTP) και σε ορισμένες περιπτώσεις μυασθένειας.
Ο λόγος είναι ότι σε συγκεκριμένες ασθένειες το πλάσμα μπορεί να μεταφέρει αντισώματα ή άλλους παράγοντες που επιτίθενται σε υγιείς ιστούς ή συμβάλλουν στην εξέλιξη της νόσου.
Είναι επικίνδυνη;
Η πλασμαφαίρεση είναι καθιερωμένη ιατρική διαδικασία και μπορεί να πραγματοποιείται με ασφάλεια όταν υπάρχει σωστή ένδειξη και ο ασθενής παρακολουθείται κατάλληλα.
Ωστόσο, όπως κάθε σοβαρή ιατρική πράξη, δεν είναι εντελώς χωρίς κινδύνους.
Μεταξύ των πιθανών επιπλοκών περιλαμβάνονται:
- πτώση της αρτηριακής πίεσης,
- ζάλη ή αδυναμία,
- αιμορραγία ή λοίμωξη που σχετίζεται με την αγγειακή πρόσβαση,
- διαταραχές των ηλεκτρολυτών,
- μυϊκές κράμπες ή μυρμήγκιασμα λόγω της χρήσης κιτρικού ως αντιπηκτικού,
- αλλεργικές αντιδράσεις στα υγρά αντικατάστασης,
- και, σπανιότερα, διαταραχές του καρδιακού ρυθμού.
Ακριβώς γι’ αυτό η διαδικασία απαιτεί κατάλληλη ιατρική υποδομή και συνεχή παρακολούθηση του ασθενούς.
Τι γνωρίζουμε για τον Γιώργο Μαζωνάκη
Στην περίπτωση του Γιώργου Μαζωνάκη, οι πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί αναφέρουν ότι είχε μεταβεί στην ιδιωτική δομή στο Κολωνάκι για πλασμαφαίρεση και εκεί υπέστη την ανακοπή.
Ωστόσο, δεν έχει δημοσιοποιηθεί επίσημα ποια ήταν η ιατρική ένδειξη για την οποία είχε προγραμματιστεί η συγκεκριμένη διαδικασία.
Αυτό είναι σημαντικό να διευκρινιστεί, γιατί το γεγονός ότι κάποιος υποβάλλεται σε πλασμαφαίρεση δεν σημαίνει από μόνο του ότι πάσχει από κάποια συγκεκριμένη ασθένεια. Η διαδικασία χρησιμοποιείται για διαφορετικές ιατρικές καταστάσεις και η ένδειξη πρέπει να αξιολογείται εξατομικευμένα από τον θεράποντα γιατρό.
Η πλασμαφαίρεση προκάλεσε την ανακοπή;
Αυτό δεν μπορεί να ειπωθεί αυτή τη στιγμή.
Το γεγονός ότι ο Γιώργος Μαζωνάκης υπέστη ανακοπή ενώ βρισκόταν στη συγκεκριμένη δομή δεν αποδεικνύει ότι η πλασμαφαίρεση προκάλεσε την ανακοπή.
Οι πιθανές επιπλοκές της διαδικασίας περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, πτώση της πίεσης, αλλεργικές αντιδράσεις και διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, όμως η αιτία του συγκεκριμένου περιστατικού πρέπει να προσδιοριστεί από τα ιατρικά και ιατροδικαστικά στοιχεία.
Στην περίπτωση του Γιώργου Μαζωνάκη, η Ασφάλεια διερευνά πλέον τις συνθήκες του περιστατικού, ενώ αναμένονται τα αποτελέσματα της ιατροδικαστικής έρευνας.
Γιατί έχει ανοίξει συζήτηση για την κλινική
Η συζήτηση γύρω από την πλασμαφαίρεση πήρε μεγαλύτερες διαστάσεις μετά τις δηλώσεις του Άδωνι Γεωργιάδη σχετικά με την άδεια της συγκεκριμένης δομής.
Ο υπουργός Υγείας δήλωσε ότι η δομή είχε άδεια απλού παθολογικού ιατρείου και ότι, σύμφωνα με τον ίδιο, σε τέτοιο ιατρείο δεν επιτρέπεται να πραγματοποιείται μια τέτοια ιατρική πράξη. Για τον λόγο αυτό ζήτησε έλεγχο από τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών.
Το συγκεκριμένο ζήτημα αποτελεί πλέον αντικείμενο ελέγχου και δεν πρέπει να συγχέεται με το ιατρικό αίτιο του θανάτου, το οποίο είναι διαφορετικό ερώτημα και παραμένει υπό διερεύνηση.
Το βασικό που πρέπει να γνωρίζουμε
Η πλασμαφαίρεση είναι μια σοβαρή και εξειδικευμένη ιατρική θεραπεία, όχι μια απλή εξέταση και όχι μια διαδικασία «καθαρισμού» του οργανισμού.
Χρησιμοποιείται όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη, πραγματοποιείται με ειδικό εξοπλισμό και απαιτεί κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση.
Στην υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη, το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι απλώς τι είναι η πλασμαφαίρεση. Είναι για ποιον λόγο είχε προγραμματιστεί, τι ακριβώς συνέβη κατά τη διαδικασία και ποια ήταν η πραγματική αιτία της ανακοπής.
Σε αυτά τα ερωτήματα αναμένεται να δώσουν απάντηση οι επίσημες έρευνες.
