Ανησυχία προκαλεί η αυξημένη κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική, με την Ανατολική Αττική να βρίσκεται φέτος στο επίκεντρο. Η περίοδος έξαρσης του ιού βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και οι ειδικοί συνιστούν αυξημένη προσοχή και σχολαστική προστασία από τα κουνούπια.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου δεν αποτελεί ένα καινούργιο φαινόμενο για την Ελλάδα. Κάθε καλοκαίρι, όταν οι συνθήκες ευνοούν την αύξηση και δραστηριότητα των κουνουπιών, αυξάνεται και η πιθανότητα μετάδοσης. Φέτος, όμως, η γεωγραφική κατανομή των περιστατικών παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς καταγράφεται έντονη δραστηριότητα στην Αττική και κυρίως στα ανατολικά.
Γιατί η Ανατολική Αττική έχει περισσότερα κρούσματα
Όπως εξηγούν ειδικοί, ένας από τους λόγους που η Ανατολική Αττική εμφανίζει αυξημένη κυκλοφορία του ιού σχετίζεται με το ιδιαίτερο περιβάλλον της περιοχής.
Για να διατηρηθεί ο κύκλος μετάδοσης του ιού στη φύση χρειάζονται μολυσμένα κουνούπια και μολυσμένα πτηνά. Ορισμένα είδη άγριων πτηνών, ιδιαίτερα τα κορακοειδή, αποτελούν σημαντική δεξαμενή του ιού. Τα κουνούπια μολύνονται όταν τρέφονται από μολυσμένα πτηνά και στη συνέχεια μπορούν να μεταδώσουν τον ιό στον άνθρωπο με το τσίμπημά τους.
Η Ανατολική Αττική διατηρεί σε αρκετά σημεία χαρακτηριστικά αγροτικών και ημιαγροτικών περιοχών. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν ευνοϊκότερες συνθήκες για την παρουσία πτηνών που συμμετέχουν στον κύκλο του ιού.
Παράλληλα, τα κουνούπια δεν μετακινούνται σε πολύ μεγάλες αποστάσεις. Έτσι, όταν υπάρχει ταυτόχρονα παρουσία μολυσμένων πτηνών, κουνουπιών και ανθρώπινου πληθυσμού, δημιουργούνται οι κατάλληλες προϋποθέσεις για μετάδοση.
Τι ρόλο παίζει η κλιματική αλλαγή
Η άνοδος της θερμοκρασίας αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που επηρεάζει τη δραστηριότητα των κουνουπιών.
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες μπορούν να ευνοήσουν τον κύκλο ζωής και την αναπαραγωγή τους, ενώ οι αλλαγές στα οικοσυστήματα και στις μετακινήσεις των πτηνών μπορούν να επηρεάσουν και τη γεωγραφική κατανομή του ιού.
Στην περίπτωση της φετινής έξαρσης έχει συζητηθεί και ο ρόλος ακραίων καιρικών φαινομένων, καθώς τέτοιες αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν τους πληθυσμούς και τις μετακινήσεις των πτηνών και, κατ’ επέκταση, τον κύκλο μετάδοσης του ιού.
Πότε κορυφώνεται η έξαρση
Η εποχική δραστηριότητα του ιού συνδέεται κυρίως με τους θερινούς μήνες.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Επιδημιολογίας Γκίκα Μαγιορκίνη, η έξαρση ξεκινά περίπου από τα μέσα έως τα τέλη Ιουνίου και μπορεί να διαρκέσει μέχρι τα μέσα ή τα τέλη Σεπτεμβρίου. Άλλοι ειδικοί εκτιμούν ότι η κορύφωση των περιστατικών αναμένεται στα τέλη Αυγούστου, χωρίς να αποκλείεται σημαντική κυκλοφορία και μέσα στον Σεπτέμβριο.
Επομένως, το γεγονός ότι βρισκόμαστε στο τέλος Αυγούστου δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος έχει περάσει. Αντίθετα, η περίοδος αυτή απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.
Πώς μεταδίδεται ο ιός του Δυτικού Νείλου
Ο κύριος τρόπος μετάδοσης στον άνθρωπο είναι το τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού.
Τα κουνούπια μολύνονται κυρίως από μολυσμένα πτηνά και στη συνέχεια μπορούν να μεταδώσουν τον ιό σε ανθρώπους. Ο άνθρωπος δεν αποτελεί μέρος του βασικού κύκλου μετάδοσης και ένας άνθρωπος που έχει μολυνθεί δεν μεταδίδει συνήθως τον ιό σε άλλα κουνούπια.
Αυτό σημαίνει ότι η προστασία από τα κουνούπια αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης.
Ποια είναι τα συμπτώματα
Οι περισσότεροι άνθρωποι που μολύνονται από τον ιό δεν εμφανίζουν καθόλου συμπτώματα ή παρουσιάζουν μια ήπια νόσο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν πυρετός, πονοκέφαλος, μυαλγίες, κόπωση, ναυτία ή άλλα συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά μιας ιογενούς λοίμωξης.
Σε ένα πολύ μικρό ποσοστό των μολυσμένων ανθρώπων μπορεί να εμφανιστεί σοβαρή νόσος που προσβάλλει το νευρικό σύστημα, όπως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα. Ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι αυξημένος κυρίως στους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, καθώς και σε άτομα με ανοσοκαταστολή ή ορισμένα χρόνια νοσήματα.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσουμε
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν εμφανίζονται έντονος πονοκέφαλος, υψηλός πυρετός, σύγχυση, υπνηλία, μυϊκή αδυναμία, διαταραχές στην κίνηση ή άλλα νευρολογικά συμπτώματα.
Σε τέτοιες περιπτώσεις χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό και ιατρική αξιολόγηση.
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε
Η πρόληψη παραμένει το σημαντικότερο όπλο.
Οι ειδικοί συνιστούν:
- χρήση εντομοαπωθητικού, σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης
- μακριά ρούχα που καλύπτουν όσο γίνεται το σώμα
- σίτες σε παράθυρα και πόρτες
- χρήση κουνουπιέρας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για βρέφη και μικρά παιδιά
- απομάκρυνση στάσιμου νερού από γλάστρες, πιατάκια, δοχεία και άλλα σημεία γύρω από το σπίτι
- ιδιαίτερη προσοχή τις ώρες κατά τις οποίες δραστηριοποιούνται περισσότερο τα κουνούπια
Η προστασία είναι σημαντική ακόμη και μέσα στην πόλη, καθώς η παρουσία κουνουπιών δεν περιορίζεται στις αγροτικές περιοχές.
Η Αττική στο επίκεντρο της φετινής έξαρσης
Η φετινή εικόνα δείχνει ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου δεν αποτελεί μόνο ζήτημα απομακρυσμένων ή αγροτικών περιοχών.
Η παρουσία περιστατικών στην Αττική, και ιδιαίτερα στην Ανατολική Αττική, υπενθυμίζει ότι τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια χρειάζονται συνέπεια σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Δεν χρειάζεται πανικός. Χρειάζεται ενημέρωση και πρόληψη.
Ένα απλό αντικουνουπικό, μια σίτα στο παράθυρο, η απομάκρυνση στάσιμου νερού και η σωστή κάλυψη του σώματος μπορούν να μειώσουν σημαντικά την πιθανότητα τσιμπήματος.
Και καθώς η περίοδος αυξημένης κυκλοφορίας του ιού αναμένεται να συνεχιστεί και τις επόμενες εβδομάδες, η προσοχή παραμένει απαραίτητη.
